Неліктен тамақтың бір жағы ауырып, ауырсыну құлаққа беріледі?

Құлақта да сезілетін тамақтың бір жақты ауырсынуы кәдімгі респираторлық инфекция, бадамша бездің қабынуы немесе шырышты қабықтың тітіркенуі кезінде пайда болуы мүмкін. Кейде ауырсыну көзі шынымен құлақта болады, бірақ кейде ол тамақта немесе мұрын-жұтқыншақта орналасады. Сондықтан тек бір белгіге қарап, нақты себебін анықтау мүмкін емес.

Неліктен тамақтың тек бір жағы ауырады?

Қабыну әрдайым оң және сол жақта бірдей дамымайды. Бір бадамша без екіншісіне қарағанда қаттырақ тітіркенуі мүмкін, ал жұтқыншақтағы қабыну жергілікті түрде басталуы ықтимал. Бір жақты сезімдер шырышты қабықтың аздаған жарақатынан, мысалы, тым ыстық тағамнан, құрғақтықтан немесе дауысқа шамадан тыс күш түсіруден кейін де пайда болады.

Сонымен қатар, тамақтың дене қызуының көтерілуінсіз ауыруы инфекцияны жоққа шығармайды. Дене қызуының жоғарылауы себепке және қабынудың айқындылығына байланысты және кейбір аурулар кезінде қалыпты болып қалуы мүмкін. Жағдайды кешенді белгілер бойынша бағалау қажет — ауырсыну қашан пайда болды, жұтынған кезде күшейе ме, жабынды бар ма, тұмау, жөтел, дауыстың өзгеруі немесе лимфа түйіндерінің ауырсынуы бар ма.

Неліктен тамақтың ауырсынуы құлаққа берілуі мүмкін?

Жұтқыншақ пен құлақ ортақ жүйке жолдарымен байланысқан. Сондықтан ми кейде қабынған тамақ тіндерінен келетін сигналды құлақтағы ауырсыну ретінде қабылдайды. Бұл — иррадиацияланған ауырсыну деп аталады. Бұл жағдайда тексеру кезінде құлақтың өзі толығымен сау болуы мүмкін.

Мұндай жағдай бадамша бездер мен жұтқыншақтың қабынуы кезінде, сондай-ақ мұрын-жұтқыншақтың кейбір ауруларында кездеседі. Ал егер сонымен қатар есту қабілетінің бұзылуы, қысым сезімі, шу немесе бөлінділер пайда болса, онда себеп құлақтың өзінде немесе евстахий түтігінің қызметінің бұзылуында болуы мүмкін.

Сондықтан тамақтағы ауырсынудың дене қызуының көтерілуінсіз құлаққа берілуі автоматты түрде отит дегенді білдірмейді. Белгілердің көзін анықтау үшін дәрігерге қаралған дұрыс.

Неліктен тамақ пен құлақтың бір жағы дене қызуының көтерілуінсіз ауырады?

Жайсыздықтың мүмкін болатын себептерін толығырақ қарастырайық.

Тамақ инфекциялары

Вирустық инфекциялар — тамақ ауруының ең жиі кездесетін себептерінің бірі. Онымен бірге тұмау, жөтел, дауыстың қарлығуы және жалпы әлсіздік пайда болуы мүмкін. Бактериялық фарингит немесе тонзиллит сирек кездеседі және жұтынған кезде айқын ауырсынумен, дене қызуымен және лимфа түйіндерінің ұлғаюымен қатар жүруі мүмкін.

Тамақ пен құлақтың бір жағынан дене қызуының көтерілуінсіз ауыруы инфекцияның жеңіл ағымында болуы мүмкін. Қызбаның өзі үдерістің ауырлығын анықтамайды. Ангина мен тонзиллиттің белгілерін тек барлық клиникалық көріністерді ескере отырып бағалауға болады.

Бадамша бездің жанындағы тіндердің қабынуы ерекше назар аударуды қажет етеді. Паратонзиллярлық абсцесс кезінде ауырсыну әдетте тез күшейеді және бір жағынан айқын білінеді, сондай-ақ құлаққа берілуі мүмкін. Жұтынудың қиындауы, сілекейдің ағуы, дауыстың өзгеруі және ауызды ашудың қиындауы пайда болады. Мұндай жағдай шұғыл медициналық бағалауды қажет етеді.

Инфекциялық емес себептер

Тамақтағы жыбырлау мен ауырсыну құрғақ ауаның, түтіннің, шаңның, өткір иістердің, дауысқа күш түсірудің немесе шырышты қабықтың механикалық тітіркенуінің әсерінен пайда болуы мүмкін. Тағы бір нұсқа — тұмау немесе аллергия кезіндегі шырыштың мұрыннан төмен қарай ағуы.

Кейде тамақтағы жайсыздықпен қатар сезілетін құлақтағы ауырсыну тістермен немесе самай-төменгі жақ буынымен байланысты болады. Егер жайсыздық шайнау немесе жақты қозғалту кезінде күшейсе, мұны ескеру қажет.

Оң немесе сол жақ ауырады: ауырсынудың қай жақта орналасқаны маңызды ма?

Ауырсынудың орналасқан жерінің өзі ауруды анықтауға мүмкіндік бермейді. Тамақтың оң жағы дене қызуының көтерілуінсіз ауыра ма, әлде керісінше, тамақтың сол жағы ауырып, дене қызуының көтерілуі болмаса да — оның маңызы жоқ. Ең маңыздысы — қатар жүретін белгілер мен олардың динамикасын бағалау.

Егер ауырсыну біртіндеп күшейсе, жұтыну немесе ауызды ашу қиындаса, өздігінен жақсарғанын күтпеу керек. Әсіресе ұзақ уақыт сақталатын немесе үнемі қайталанатын бір жақты ауырсынуға мұқият қарау қажет.

Тамақ пен құлақ ауырған кезде қашан дәрігерге қаралу керек?

Тамақтың бір жағындағы ауырсыну қатты болса, күшейсе немесе басылмаса, медициналық көмекке жүгіну керек. Дәрігердің кеңесін қажет ететін белгілерге мыналар да жатады:

• жоғары немесе ұзақ уақыт сақталатын дене қызуы;
• жалпы жағдайдың айқын нашарлауы;
• есту қабілетінің төмендеуі;
• құлақтан бөлінділердің бөлінуі;
• белгілердің қайталанатын эпизодтары.

Тыныс алудың немесе жұтынудың қиындауы, сілекейді жұта алмау, тамақтың немесе мойынның айқын ісінуі, сілекейдің ағуы, дауыстың күрт өзгеруі немесе ауызды қалыпты аша алмау кезінде шұғыл көмек қажет.

Маманның кеңесіне дейін не істеуге болады және нені жасауға болмайды?

Егер жағдай жеңіл болса және алаңдататын белгілер болмаса, тамақ ауырғанда істеу керек стандартты үй жағдайындағы ұсыныстар көмектеседі:

• жеткілікті мөлшерде сұйықтық ішу;
• ауа ылғалдылығын қолайлы деңгейде сақтау;
• бөлмені желдету;
• темекі түтінінен және басқа да тітіркендіргіштерден аулақ болу;
• тамақтану кезінде жайсыздық болса, ащы емес жұмсақ тағамдар мен қолайлы температурадағы сусындарды таңдау.

Белгілерді жеңілдету үшін нұсқаулық пен қарсы көрсетілімдерді ескере отырып, жергілікті әсер ететін дәрілерді және дене қызуын түсіретін немесе ауырсынуды басатын препараттарды қолдануға болады.

Алайда антибиотиктерді өз бетінше қабылдауға болмайды, өйткені олар тек белгілі бір бактериялық инфекциялар кезінде қажет. Сондай-ақ ауырсынудың себебі белгісіз болса, құлақты немесе мойынды жылытуға және құлақтан бөлінділерді немесе жабындыны өз бетінше тазалауға болмайды.