
Тамақтан алынатын жағынды және стрептококкқа арналған экспресс-тест
Мазмұны:
- Тамақ инфекциясы кезінде зерттеу не үшін тағайындалады?
- Стрептококкқа арналған экспресс-тест нені көрсетеді?
- Тамақтан алынған бактериологиялық себінді нені көрсетеді?
- Зерттеу әдістерінің айырмашылығы неде және зерттеуді кім таңдайды?
- Қалай дайындалу керек және нәтижені қалай бағалау қажет?
- Қандай жағдайда дәрігердің кеңесі қажет?
Тамақтың ауырсынуы әрдайым бактериялық инфекцияны білдірмейді. Көбінесе оның себебі вирустар болады, ал вирустық инфекциялар кезінде антибиотиктер көмектеспейді. Бірақ кейде аурудың қоздырғышы А тобының стрептокогы болуы мүмкін. Дұрыс диагностикасыз мұндай инфекцияны вирустық инфекциядан ажырату оңай емес. Дәрігер белгілердің себебін нақтылау және әрі қарайғы емдеу тактикасын таңдау үшін тамақтан жағынды алуды немесе жедел стрептококк тестін ұсынуы мүмкін.
Тамақ инфекциясы кезінде зерттеу не үшін тағайындалады?
Тексеру кезінде дәрігер тамақтың, бадамша бездердің жағдайын, дене температурасын, лимфа түйіндерін және қатар жүретін белгілерді бағалайды. Егер вирустық инфекцияға тән айқын белгілер болмаса, бірақ стрептококк инфекциясына күдік болса, тек қарау жеткіліксіз болуы мүмкін.
Тамақтан алынған жағынды үлгіде А тобының стрептокогының бар-жоғын анықтауға көмектеседі. Бұл талдау екі қателіктің алдын алуға мүмкіндік береді: бактериялық инфекцияны өткізіп алу немесе жеткілікті негізсіз антибиотик тағайындау.
Стрептококкқа арналған экспресс-тест нені көрсетеді?
Стрептококкқа арналған экспресс-тест бадамша бездердің бетінен және тамақтың артқы қабырғасынан алынған материалдағы арнайы антигендерді анықтайды. Нәтиже әдетте бірнеше минут ішінде дайын болады, сондықтан дәрігер әрі қарайғы әрекеттер туралы тезірек шешім қабылдай алады.
Мұндай стрептококк тесті стрептококкты фарингитке күдік болған кезде оны жедел тексеру үшін қолайлы.
- Оң нәтиже тән белгілер болған жағдайда әдетте инфекцияның бар екенін растайды.
- Теріс нәтиже тест антигенді анықтамағанын білдіреді, бірақ ауруды әрдайым толық жоққа шығармайды. Себебі экспресс-тесттердің сезімталдығы зертханалық себінді әдісіне қарағанда төмен.
Тамақтан алынған бактериологиялық себінді нені көрсетеді?
Себінді жасау кезінде алынған үлгіні арнайы қоректік ортаға орналастырып, онда бактериялардың өсетін-өспейтінін бақылайды. Антигенді анықтайтын экспресс-тесттен айырмашылығы, себінді тіршілікке қабілетті микроорганизмдерді анықтауға мүмкіндік береді. Әдетте нәтижені күту уақыты ұзағырақ — шамамен 24–48 сағат, кейде одан да көп.
Стрептококкқа тамақтан алынатын жағынды бірден немесе экспресс-тест теріс нәтиже бергеннен кейін тағайындалуы мүмкін. Себінді жедел тест анықтай алмаған инфекция жағдайларының бір бөлігін анықтауға көмектеседі. Сонымен қатар оның нәтижесі де дәрігердің бағалауын қажет етеді. Үлгіде бактерияның болуы әрдайым дәл сол бактерияның қазіргі белгілерді тудырғанын білдірмейді, өйткені кейбір адамдар стрептококк тасымалдаушысы болуы мүмкін.
Зерттеу әдістерінің айырмашылығы неде және зерттеуді кім таңдайды?
Зерттеу әдістерінің әрқайсысының өзіндік міндеті бар. Сондықтан стрептотесттің қай кезде қолайлы екенін, оның не үшін қолданылатынын, ал қай жағдайда оның жеткіліксіз болып, толыққанды талдау тапсыру қажет екенін нақты түсіну керек. Негізгі айырмашылығы — жедел тест нәтижені бірден дерлік алуға мүмкіндік береді, ал себіндіге көбірек уақыт қажет, бірақ ол экспресс-тесттің теріс нәтижесіне қарамастан инфекцияны анықтауы мүмкін.
3 жастан асқан балаларда А тобының стрептокогына арналған экспресс-тест теріс нәтиже көрсетсе, инфекцияға тән белгілер болған жағдайда оның нәтижесін әдетте бактериологиялық себіндімен растау қажет. Ересектерде жедел тесттің теріс нәтижесінен кейін тамақтан қосымша жағынды алу көп жағдайда талап етілмейді. Соңғы шешімді дәрігер клиникалық жағдайды ескере отырып қабылдайды.
Дәрігер мен зертхананың ережелеріне сәйкес қалай дайындалу керек?
Арнайы дайындық әрдайым қажет бола бермейді. Ең бастысы — дәрігер мен зертхананың нұсқауларын орындау, себебі олар зерттеу түріне байланысты ерекшеленуі мүмкін.
- Егер тамақтан жағынды алу тағайындалса, алдын ала тамақ ішкеннен, сұйықтық ішкеннен, тамақты шайғаннан немесе жергілікті әсер ететін құралдарды қолданғаннан кейін белгілі бір уақыт аралығын сақтау қажет пе екенін нақтылап алыңыз.
- Дәрігер тағайындаған дәрілерді өз бетіңізше тоқтатпаңыз, бірақ антибиотиктерді бұрын қабылдаған болсаңыз, бұл туралы дәрігерге хабарлаңыз: олар себінді нәтижесіне әсер етуі мүмкін.
Стрептотест қажет пе, тамақтан талдауды қалай алу керек және басқа да маңызды жайттарды зерттеуді жүргізетін маман түсіндіргені дұрыс. Әдетте бадамша бездер мен тамақтың артқы қабырғасы стерильді тампонмен сүртіледі, бұл кезде тілге, ұртқа және тіске тигізбеуге тырысады.
Неліктен нәтижені белгілермен бірге бағалау қажет?
Ешбір талдау толыққанды клиникалық бағалауды алмастыра алмайды.
- Экспресс-стрептотесттің оң нәтижесі көбінесе стрептококк инфекциясының бар екенін көрсетеді, егер адамда оған сәйкес белгілер болса. Бірақ бактерия тасымалдаушысында да тест оң нәтиже көрсетуі мүмкін, тіпті тамақтың ауырсынуы вирустық инфекциядан туындаған жағдайда да. Сондықтан дәрігер нәтижені тексеру мәліметтерімен, ауру тарихымен және инфекция белгілерімен салыстырады.
- Теріс нәтижені де өз бетінше бағалауға болмайды. Жедел тест бактерияны анықтамауы мүмкін, ал себінді нәтижесі кейінірек дайын болады.
Егер белгілер айқын болса немесе күшейе берсе, қосымша зерттеудің қажеттілігін дәрігермен талқылаңыз. Антибиотиктерді өз бетінше қабылдамаңыз және бұрынғы емнен қалған препараттарды қолданбаңыз.

Қандай жағдайда дәрігердің кеңесі қажет?
Егер тамақтың қатты ауырсынуы жоғары дене қызуымен, бөртпемен, лимфа түйіндерінің айқын ұлғаюымен қатар жүрсе немесе бірнеше күн ішінде басылмаса, дәрігердің кеңесі қажет. Егер жағдай жақсарғаннан кейін қайтадан нашарласа, дәрігерге қайталап қаралу керек.
Тыныс алу қиындаса, сілекейді немесе сұйықтықты жұту мүмкін болмаса, мойын қатты ісінсе немесе жағдай тез нашарласа, шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.
Есіңізде болсын, тамақтан алынатын жағынды мен стрептококкқа арналған экспресс-тест тамақтың ауырсыну себебін нақтылауға көмектеседі, бірақ олар емдеу әдісін өз бетінше таңдауға арналмаған.
Дереккөздер:
- Infectious Diseases Society of America. Clinical Practice Guideline for the Diagnosis and Management of Group A Streptococcal Pharyngitis: 2012 Update. Clinical Infectious Diseases. 2012;55(10):e86–e102. DOI: 10.1093/cid/cis629. — Балалар мен жасөспірімдерде теріс экспресс-тест нәтижесін себінді арқылы растау қажеттілігі және стрептококкты фарингит диагностикасы туралы.
- Shulman S. T., Bisno A. L., Clegg H. W., et al. Clinical Practice Guideline for the Diagnosis and Management of Group A Streptococcal Pharyngitis: 2012 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clinical Infectious Diseases. 2012;55(10):e86–e102. DOI: 10.1093/cid/cis629. — Диагностика, зерттеу әдістерінің сезімталдығы және теріс экспресс-тест нәтижесін растау бойынша толық ұсыныстар.
- Centers for Disease Control and Prevention. Testing for Strep Throat or Scarlet Fever. 2025. — Жағындыны алу тәртібі, экспресс-тест пен себіндінің айырмашылығы, оң немесе теріс нәтиженің мағынасы және бактерия тасымалдаушылығын ескерудің маңыздылығы туралы.



