Суық тиюсіз жиі тамақ ауруы

Әр адам ерте ме, кеш пе тамақ ауырсынуын сезінеді. Белгілері әртүрлі болуы мүмкін, бірақ әрқашан жайсыздық тудырады. Қарау кезінде дәрігер әдетте шырышты қабықтың қызаруын және ісінуін байқайды — бұл қабыну процесінің белгілері.

Кейде жайсыздық кенеттен пайда болады. Мұрын бітелуі, жөтел, әлсіздік болмайды, бірақ тамақ суық тиюсіз ауыра береді. Бұл жағдай бірнеше күнге созылып, уақыт өте қайталануы мүмкін. Кейде бұл инфекция емес, басқа факторлардың әсері болады және олар назар аударуды қажет етеді.

Көп адам дене қызуының көтерілуінсіз тамақ ауруын жеңіл мәселе деп қабылдап, тек симптоматикалық еммен шектеледі. Бірақ егер бұл жағдай қайталанса, себебін анықтау маңызды. ЖРВИ болмаса да, тамақ әртүрлі тітіркендіргіштерге немесе созылмалы процестерге жауап беруі мүмкін. Сезімталдықты азайту үшін өсімдік негізіндегі препараттар, мысалы, Тонзилгон^® қолданылуы мүмкін, бірақ емдеу тәсілі әрқашан жағдайды бағалағаннан кейін анықталады.

Тамақ ауырсынуының ең жиі себептері

Негізгі себеп — инфекциялар. Вирустар мен бактериялар ағзаға ауа және тағам арқылы түсіп, шырышты қабықтың қабынуын тудырады. Көбінесе олар мұрын бітелуі, жөтел, бас ауруы, лимфа түйіндерінің ұлғаюы және басқа да белгілермен қатар жүреді. Ауырсыну әртүрлі болуы мүмкін — өткір немесе шаншып ауыру, күйдіру, жыбырлау, сөйлегенде немесе жұтынғанда ауырсыну, дауыс жоғалуы, қысылу және бітелу сезімі.

Бұл жағдай келесі вирустық ауруларда кездеседі:

• ЖРВИ;
• тұмау;
• инфекциялық мононуклеоз;
• қызылша;
• желшешек.

Егер себеп бактерия болса, белгілер кенеттен және айқын түрде пайда болады. Ең жиі кездесетін қоздырғыш — стрептококк.

Тамақтың негізгі аурулары

1. Фарингит — жұтқыншақтың қабынуы. Құрғақтық, жыбырлау, жұтынғанда ауырсыну, кейде аздап температура болады.
2. Ангина (тонзиллит) — бадамша бездердің қабынуы. Қатты ауырсыну, әсіресе жұтынғанда, жоғары температура және лимфа түйіндерінің ұлғаюы тән.
3. Паратонзиллярлы абсцесс — ангинаның асқынуы. Ауырсыну өте күшті, көбінесе бір жақты, температура қатты көтеріледі.
4. Ларингит — көмейдің қабынуы. Жыбырлау, жөтел және сөйлегенде жайсыздықпен бірге жүреді.

Инфекциялық емес себептер

Егер тамақ суық тию белгілерінсіз ауырса, алдымен келесі тітіркендіргіш факторларды ескеру керек:

• құрғақ немесе ластанған ауа, әсіресе жылыту маусымында;
• темекі шегу немесе темекі түтінінің әсері;
• мұрынмен тыныс алу бұзылып, ауызбен тыныс алу;
• дауыс байламдарының шамадан тыс жүктелуі;
• механикалық жарақаттар;
• гастроэзофагеальды рефлюкс, асқазан қышқылы шырышты қабықты тітіркендіреді;
• тіл-жұтқыншақ нервінің невралгиясы;
• қалқанша без аурулары кезінде де жұтынғанда ауырсыну болуы мүмкін;
• аллергиялық реакциялар.

Жөтелсіз және жұтынғанда ауырсынусыз тұрақты тамақ ауруы мойын омыртқасының остеохондрозында да кездесуі мүмкін. Кейде ол стенокардия және басқа жүрек-қан тамыр ауруларында да байқалады.

Температурасыз тамақ аурулары

Кейде тамақ 5 күн бойы ауырады, бірақ температура болмайды. Бұл созылмалы тонзиллит немесе фарингитпен байланысты болуы мүмкін. Бұл жағдайда белгілер баяу өтеді және мезгіл-мезгіл күшейеді, әсіресе таңертең немесе ұзақ сөйлегеннен кейін.

Кейбір басқа инфекциялар да температурасыз өтеді, әсіресе жеңіл вирустық инфекциялар немесе жергілікті бактериялық қабынулар.

Қашан дәрігерге қаралу керек

Келесі жағдайларда міндетті түрде тексерілу қажет:

• ауырсыну 7–10 күннен ұзақ сақталса;
• жұтынғанда немесе сөйлегенде күшейсе;
• бір жақты қатты ауырсыну пайда болса;
• жұтыну немесе тыныс алу қиындаса;
• лимфа түйіндері ұлғайса.

Мұндай белгілер асқынуларды немесе ауыр ауруларды көрсетуі мүмкін.

Не істеуге болады

Емдеу тактикасы себепке байланысты. Егер шырышты қабық тітіркенсе, мыналар маңызды:

• бөлме ауасының ылғалдылығын 40–60% деңгейінде ұстау;
• жеткілікті мөлшерде жылы сұйықтық ішу;
• темекі түтіні және температураның күрт өзгеруінен аулақ болу;
• дауысқа түсетін жүктемені азайту.

Егер рефлюкс анықталса тамақтану мен ұйқы режимін түзету қажет. Аллергия кезінде аллергендермен байланысты тоқтату керек. Симптоматикалық ем ретінде жергілікті препараттар, қажет болса, қызу түсіретін дәрілер қолдануға болады. Маңыздысы антибиотиктерді дәрігердің тағайындауынсыз қабылдамаңыз.

Есіңізде сақтаңыз, егер сізде суық тию белгілерінсіз тамақ жиі ауырса, бұл терапевт немесе оториноларингологқа қаралуға себеп. Ерте диагностика созылмалы түрге өту мен асқынулардың алдын алуға көмектеседі.