
Күз бен қысқа арналған дәрумендер мен минералдардың ұсынылатын жиынтығы
Біздің ағзамыздың барлық жүйелері мен мүшелерінің дұрыс жұмыс істеуі көбінесе біздің оларды қажетті мөлшерде дәрумендермен, минералдармен және басқа да қоректік заттармен қамтамасыз етуімізге байланысты. Көпшілікке белгілі, сау және теңгерімді тамақтану — көптеген аурулардың ең жақсы алдын алу құралы. Егер оны ерте жастан бастап ұстанатын болсақ, аурулардың дамуын тіпті болдырмауға болады. Дәл осы бізді суық тиюден және басқа вирустық немесе бактериялық инфекциялардан қорғайтын иммундық жүйеге де қатысты.
Біздің иммундық жүйеге дұрыс жұмыс істеу үшін не қажет?

Ағзаның әртүрлі инфекциялармен қалай күресетіні иммундық жүйенің жағдайына байланысты. Иммунитетті нығайтып, күзгі суық тиюден қорықпау үшін назар аударуға тұрарлық бірнеше негізгі факторлар бар.
- Физикалық белсенділік: қан айналымын жақсартады, күйзеліс гормондарының деңгейін төмендетеді және қабынулардың дамуының алдын алады.
- Сапалы ұйқы: түнгі демалыс ағзаның қалпына келуіне мүмкіндік береді.
- Күйзелістен аулақ болу және дұрыс сұйықтық теңгерімін қолдау.
- Ынталандырушылардан бас тарту (алкоголь, темекі) және гигиенаны сақтау.
Алайда иммундық жүйенің денсаулығы үшін ең маңызды фактор оның жұмысында негізгі рөл атқаратын дәрумендер мен минералдарға бай теңгерімді тамақтану болып қала береді.
Иммунитетті нығайту үшін рационға нені қосу керек?
Ең алдымен, ерекше назарды дәрумендерге аудару керек.
- D дәрумені: иммундық жүйе үшін қажетті. Оның табиғи синтезі теріде күн сәулесінің әсерінен жүреді. Күз-қыс кезеңінде оны келесі өнімдерден алуға болады:
- Майлы балық: ақсерке, скумбрия, сардиналар, тунец
- Жұмыртқа, балық майы, сүт өнімдері.
- C, A және E дәрумендері:
- C дәрумені: цитрустар, болгар бұрышы, құлпынай, ақжелкен көгі, тұздалған қырыққабат
- A дәрумені: майлы сүт, сары май, жұмыртқаа, сәбіз, асжапырақ, асқабақ.
- E дәрумені: бадам, жаңғақтар, күнбағыс дәндері, өсімдік майлары, авокадо, тұтас дәнді дақылды өнімдер.
- Иммунитетке оң әсер ететін минералдар:
- Мырыш: теңіз өнімдері, сиыр еті, құс еті, асқабақ дәндері, кешью, бұршақ тұқымдастар, киноа, қоңыр күріш.
- Селен: балық (тунец, ақсерке, сардина), жұмыртқа, сиыр еті, тауық, жасымық.
- Темір: қызыл ет, асжапырақ, бұршақ тұқымдастар, тофу, жаңғақтар мен тұқымдар, тұтас дәнді дақылдар.
- Мыс: теңіз өнімдері, жаңғақтар, тұқымдар, дәнді дақылдар, жасымық, бұршақ, бауыр.
- Магний: асжапырақ, қара шоколад, банан.
- Кальций: бадам, сүт өнімдері, асжапырақ, тофу, сардиналар.
- Йод: теңіз балығы және теңіз өнімдері, йодталған тұз, жұмыртқа.
Толыққанды ақуыздар: инфекциялармен күресетін антиденелерді түзу және тіндерді қалпына келтіру үшін маңызды.
Ашыған өнімдердегі пайдалы бактериялар (йогурт, айран, тұздалған көкөністер): ішек микрофлорасын қолдайды, ал ол иммунитетте негізгі рөл атқарады.

Барлық қажетті компоненттерді рационға қалай қосуға болады?
Ең қарапайым және дұрыс шешім— бұл сау, теңгерімді және әртүрлі тамақтану. Төмендегі ережелерді сақтай отырып, қажетті элементтердің барлығы сіздің табағыңызда болатынына сенімді бола аласыз:
- Әртүрлі өнімдерді таңдаңыз.
- Жемістер мен көкөністерді жеңіз (күніне кемінде 5 порция).
- Тұтас дәнді дақылдарға артықшылық беріңіз.
- Майы аз етті таңдаңыз.
- Өсімдік майларын қолданыңыз.
- Қант пен тұзды тұтынуды шектеңіз.
- Дұрыс гидратацияны сақтаңыз.
- Тұрақты тамақтаныңыз.
- Өңделген өнімдерді рационнан алып тастаңыз.
Дұрыс тамақтану — бұл әлі жеткіліксіз.
940178041
Иммундық жүйе дұрыс жұмыс істеуі үшін тек дұрыс тамақтану жеткіліксіз. Тек кешенді тәсіл ғана жақсы нәтиже береді. Күзде және қыста иммунитетті нығайту үшін мына ұсыныстарды есте сақтаңыз:
- Тұрақты және қалыпты дене белсенділігі.
- Күйзеліспен күресу әдістері (медитация, тыныс алу жаттығулары).
- Жеткілікті ұйқы.
- Таза ауада болу.
- Бөлмелерді желдету.
- Жеке гигиенаны сақтау.
- Суды жеткілікті мөлшерде ішу.
- Ықпал ететін зиянды әдеттерден бас тарту (алкоголь, темекі).
Есіңізде болсын: иммунитетті нығайту — күнделікті өмірдің көптеген қырларын қамтитын тұтас тәсіл. Осы әдеттерді сақтау ағзаны нығайтып, инфекцияларға қарсы тұру қабілетін арттыруға көмектеседі.
Қолданылған әдебиет тізімі:
- Verduci, E., & соавторы. Immunomodulation in Children: The Role of the Diet
- VETVICKA, V. Natural Immunomodulators and their Stimulation of the Immune System
- Карпина Е. Иммунитетті көтеру. Суық тию ауруларының алдын алу
