Суық тию туралы мифтер — әшкереленді
Кәдімгі суық тию — халық арасында ең жиі кездесетін инфекциялық ауру. Әрқайсымыз өмірімізде кем дегенде бір рет онымен бетпе-бет келгенбіз. Сондықтан оның айналасында көптеген мифтер қалыптасқан. Бұл мифтерді әшкерелеу керек, өйткені олардың таралуы емнің тиімділігіне және сауығу жылдамдығына әсер етуі мүмкін.
1 МИФ: Біз суықта тоңып қалғандықтан ауырамыз
Адамның «суық тиіп қалды» деген сөзін жиі естуге болады, себебі ол тоңып қалды. Алайда медициналық тұрғыдан алғанда, суық тиюдің дамуы үшін басқа адамнан берілетін вирус қажет. Суықтың өзі ауру тудырмайды.
Соған қарамастан, тоңу ағзаның инфекцияға бейімділігін арттыруы мүмкін, сондықтан науқас адаммен байланыс болған жағдайда жұқтыру қаупі шынымен жоғарылайды.
2 МИФ: Суық тиюді «аяқ үсті жүріп» өткізуге болады
Әдетте суық тию жеңіл өтеді және адам күнделікті іс-әрекетін жалғастыра алады. Бірақ бұл жұқпалы ауру екенін ұмытпау керек. Жұмысқа немесе мектепке барған кезде біз басқа адамдарға инфекция жұқтыруымыз мүмкін.
Сонымен қатар жеткілікті демалмау сауығуды баяулатып, асқынулар қаупін арттырады.
3 МИФ: Антибиотиктер суық тию кезінде көмектеседі
Бұл — ең кең таралған және өкінішке қарай ең қауіпті мифтердің бірі. Суық тию — вирустық инфекция, ал антибиотиктер тек бактерияларға қарсы әсер етеді.
Оларды қабылдау сауығуды жылдамдатпайды, бірақ жанама әсерлер туындатуы мүмкін. Бұдан бөлек, антибиотиктерді дұрыс қолданбау бактериялардың дәрілерге төзімділігінің дамуына ықпал етеді, бұл болашақта ауыр ауруларды емдеуде қиындықтар туғызады.
4 МИФ: С дәруменінің жоғары дозалары суық тиюді емдейді
Көптеген зерттеулер С дәруменінің дені сау адамдарда суық тиюдің ұзақтығын немесе ауырлығын қысқартатынын растамайды. Мұндай әсер тек оның тапшылығы кезінде ғана байқалуы мүмкін (мысалы, темекі шегетін адамдарда немесе жоғары физикалық жүктемесі бар адамдарда).
Алайда С дәруменінің жоғары дозалары (тәуліктік ұсынылған мөлшерден жоғары — шамамен 75–90 мг, ал 200–250 мг дейінгі мөлшер әдетте қауіпсіз деңгей деп саналады) зиянды болуы мүмкін: бүйрек мәселелері (соның ішінде тас түзілуі), сондай-ақ асқазан-ішек жолдарының қызметінің бұзылуы және басқа заттардың сіңуінің нашарлауы мүмкін.
5 МИФ: Белгілерді толық басу керек
Мұрыннан су ағу, дене қызуының аздап көтерілуі немесе жөтел сияқты белгілер ағзаның вируспен күресуге бағытталған қорғаныс реакциясы болып табылады. Оларды толық басу сауығуды жылдамдатпайды.
Дегенмен айқын жайсыздық кезінде жағдайды жеңілдететін симптоматикалық құралдарды қолдануға болады.
Сондай-ақ ағзаны қолдап, тезірек қалпына келуге ықпал ететін препараттар қолданылуы мүмкін.
6 МИФ: Жөтел әрдайым ауыр аурудың белгісі
Жөтелдің пайда болуы, әсіресе ол қатты немесе ұзаққа созылған болса, алаңдаушылық тудыруы мүмкін. Алайда бұл суық тиюдің ең жиі кездесетін белгілерінің бірі.
Ол тыныс жолдарының шырышты қабығының қабынуынан және мұрыннан шыққан шырыштың жұтқыншақтың артқы қабырғасымен төмен ағуынан пайда болады.
Соған қарамастан жөтелді елемеуге болмайды. Егер ол күшейсе немесе басқа алаңдатарлық белгілермен қатар жүрсе, дәрігерге қаралу қажет.
Суық тию шын мәнінде қандай ауру?
Суық тию — әдетте жеңіл өтетін, асқынусыз және өздігінен жазылатын вирустық ауру. Вирус ауа-тамшы жолымен және жұқтырған адаммен тікелей байланыс арқылы беріледі.
Аурудың ұзақтығы орта есеппен 7–10 күнді құрайды. Негізгі белгілері:
- мұрыннан су ағу (көбінесе сұйық)
- тамақтың ауыруы
- жөтел (құрғақ немесе ылғалды)
- түшкіру
- дене қызуының аздап көтерілуі
Симптоматикалық ем қажет болуы мүмкін. Демалыс режимін сақтау және жеткілікті мөлшерде сұйықтық ішу маңызды.
Ағзаға суық тиюмен күресуге қалай көмектесуге болады?
Демалыс, ұйқы және жеткілікті сұйықтық қабылдаудан бөлек, иммундық жүйені қолдайтын табиғи препараттарды қолдануға болады.
Осындай құралдардың бірі — құрамында 7 өсімдік компоненті бар дәрілік препарат: қырықбуын, жалбызтікен, бақбақ, түймедақ, емен қабығы, мыңжапырақ және грек жаңғағының жапырақтары. Белсенді заттарының арқасында ол кешенді әсер көрсетеді:
- вирустардың көбеюін тежейді;
- иммундық жүйені қолдайды.
Препарат суық тиюдің алғашқы белгілерінен бастап барлық кезеңдерінде әсер етеді, ал оның тиімділігі мен қауіпсіздігі зерттеулермен дәлелденген.
Бионорика КАЗ ЖШС Медициналық менеджері,
Денсаулық сақтау саласындағы маман, Дәрігер
Қолданылған әдебиет тізімі:
- Vavilova et al. «Балалардағы жоғарғы тыныс жолдарының қайталанатын инфекцияларын емдеуде Tonsilgon N препаратының тиімділігі мен көтерімділігі: Ресейдегі интервенциялық емес зерттеу», Clinical Phytoscience (2016) 2:6. https://doi.org/10.1186/s40816-016-0020-9
- Popovych V. et al. «6–18 жастағы балалардағы жедел бактериялық емес тонзиллитті емдеуде BNO 1030 сығындысының терапиялық тиімділігін, қауіпсіздігін және көтерімділігін бағалауға арналған рандомизацияланған ашық көпорталықты салыстырмалы зерттеу», American Journal of Otolaryngology (2019) 40(2):265–273.
