Жүкті әйелдердегі тамақ ауруы: қалай қауіпсіз емдеу керек

Жүктілік — әйел ағзасының жоғары жүктемемен жұмыс істейтін, ал иммундық жүйе табиғи түрде әлсірейтін ерекше кезең. Сондықтан тіпті жеңіл тамақтың жыбырлауы да алаңдауға себеп болуы мүмкін. Жүктілік кезіндегі тамақ ауруы — жиі кездесетін шағым, әсіресе тұмау және вирустық инфекциялар маусымында. Бірақ ең бастысы — үрейленбеу және өзін-өзі емдеумен айналыспау. Себебі қалыпты уақытта көмектесетін нәрсе болашақ ана үшін әрдайым қауіпсіз бола бермейді.

Жүкті әйелдің тамағын немен емдеу керектігін қарастырмас бұрын, маңызды нәрсе: жұтқыншақ аймағындағы кез келген ауру немесе жайсыздық — бұл жай ғана жергілікті мәселе емес. Ол вирустық немесе бактериалдық аурудың белгісі болуы мүмкін, кейде аллергиядан немесе нашар ауадан туындайды. Мұндай сезімтал кезеңде көптеген әйелдер Тонзилгон^® сияқты өсімдік текті дәрілерді қалайды, бірақ кез келген дәрілік затты қолдануды тек маман тағайындауы керек.

Жүктілік кезінде неге тамақ ауырады

Иммундық қорғаныстағы өзгерістер алғашқы апталардан-ақ басталады. Ағза нәрестені «бөгде зат» деп қабылдамау үшін қайта бейімделеді, сол себепті вирустар мен бактерияларға әлсіздеу болады.

Болашақ аналардағы тамақ ауруының себептері әртүрлі болуы мүмкін:

1. Вирустық инфекциялар — тұмау, ЖРВИ, аденовирус, коронавирус. Олар жүктілік кезінде жиі тамақтың жыбырлауын, құрғақ жөтел мен қызбаны шақырады.
2. Бактериалдық инфекциялар, баспаны қоса алғанда — бұл бадамша бездерінің қабынуы, ауырсынумен, жабынды түзілуімен, ісінумен және кейде жоғары дене қызуымен жүреді.
3. Аллергиялық реакциялар — шаңға, тозаңға, жүнге, иістерге, тағамдарға.
4. Механикалық тітіркену — мысалы, түтіннен, құрғақ ауадан немесе ұзақ сөйлегеннен кейін.

Ауру қоздырғышына, белгілердің айқындылық дәрежесіне және жүктілік мерзіміне қарай емдеу тәсілі өзгереді.

Триместрлер бойынша қауіптер қалай өзгереді

1. I триместр. Ең сезімтал кезең: ұрықтың мүшелері қалыптасуда, және кез келген артық әсер, соның ішінде дәрілер, өте қауіпті болуы мүмкін. Тіпті қарапайым «тамаққа арналған» құрал да кейін салдарға әкелуі мүмкін. Сондықтан ем — тек дәрігер бақылауымен, мүмкіндігінше ең жұмсақ әдістермен.
2. II триместр. Плацента қорғаныс функциясын атқара бастайды, бірақ ағза әлі де осал. Егер вирустық қабыну немесе жүктілік кезіндегі ларингит дамыса, инфекцияның бронхтарға немесе өкпеге таралмауын қадағалау маңызды.
3. III триместр. Бұл кезеңде ісінулер мен шырышты қабықтың сезімталдығы жиі кездеседі. Жұтқыншақ аурулары ауыр өтуі мүмкін, ал жоғары дене қызуы ананың жағдайына және жатыр тонусына әсер етуі ықтимал.

Егер тамақ ауруы іріңді жабындымен, қатты әлсіздікпен немесе жұтынудың қиындауымен бірге жүрсе, дереу дәрігерге жүгіну қажет — мұндай жағдайлар кәсіби диагностика мен қауіпсіз емдеуді талап етеді.

Жүктілік кезінде тамақты немен емдеу керек

Негізгі қағида — қауіптерді барынша азайту. Алдымен тітіркендіргіш факторларды жою және табиғи қорғаныс механизмдерін қолдау қажет.

Тамақ ауруына қарсы қауіпсіз шаралар:

1. Тыныштық және мол сұйықтық ішу. Жылы (ыстық емес!) сұйықтық шырышты қабықты ылғалдандырады және уыттануды жеңілдетеді.
2. Ауаны ылғалдандыру. Әсіресе қыста, бөлмелердегі ауа өте құрғақ болғанда маңызды.
3. Тамақты шаю. Жүкті әйелге тамағын немен шайса болады деген сұрақты дәрігерден нақтылап алу керек. Көбіне теңіз тұзының, түймедақтың немесе сәлбеннің ерітінділері ұсынылады, бірақ тек аллергия болмаған жағдайда.
4. Тамақтану. Жұмсақ, тітіркендірмейтін тағам, ащы және қышқыл тағамдарсыз.

Дәрігер егер жергілікті ем қажет болса жүкті әйелдерге арналған тамақ таблеткаларын немесе өсімдік текті спрейлерді ұсына алады.

Қашан тамақ ауруы қауіпті болуы мүмкін

Кейде жүктілік кезінде тамақ ауруы — жай ғана суық тиюдің белгісі емес, одан да маңызды мәселенің белгісі болуы мүмкін. Мысалы, жүйелі емдеуді қажет ететін бактериалдық баспаның.

Жүктілік кезінде тамақ ауруы қауіпті ме? Иә, егер ол мынадай белгілермен бірге жүрсе:

• жоғары дене қызуы, қалыпты шаралармен төмендемесе;
• үлкейген және ауырсынатын лимфа түйіндері;
• жұтынудың немесе тыныс алудың қиындауы;
• бадамша бездерінде іріңді жабындының пайда болуы;
• 3 күн ішінде жақсару болмау.

Мұндай жағдайларда өзін-өзі емдеуге болмайды. Бактериалдық ауруға күдік болса, дәрігер талдаулар тағайындап, болашақ ана үшін қауіпсіз терапияны таңдайды.

Жүкті әйелдерге тамақ ауырғанда не істеуге болады

Жүктілерге тамақ ауырғанда не қабылдауға болады дегенге әмбебап жауап жоқ — бәрі жүктілік мерзіміне, жағдайына және қабынудың себептеріне байланысты. Алайда көптеген әйелдерге ауруды жеңіл өткізуге көмектесетін жалпы қағидалар бар:

1. Вирустық инфекцияларда — тынығу, жылы сұйықтық, су-электролит тепе-теңдігін сақтау.
2. Ауырсыну мен жыбырлау кезінде — тамақты шаю және ауаны ылғалдандыру.
3. Ларингит кезінде — дауысқа күш түсірмеу, мол сұйықтық ішу және ЛОР-дәрігерге қаралу.
4. Бронхит кезінде — тынығу, жеткілікті сұйықтық ішу, ауаның ылғалдылығын сақтау, емдік массаж және дәрігер ұсынған тұзды ерітінділермен жеңіл ингаляциялар.
5. Трахеит және трахеобронхит кезінде — дауыс байланыстарына тыныштық, мол жылы сұйықтық, ауаны ылғалдандыру, жеңіл ингаляциялар және маман бақылауы.
6. Дене қызуы көтерілгенде — жүкті әйелдерге рұқсат етілген қызу түсіретін дәрілер, бірақ олар да тек дәрігердің тағайындауымен.

Вирусқа қарсы немесе бактерияға қарсы дәрілерді өз бетімен бастауға болмайды. Олар ұрықтың дамуына әсер етуі мүмкін. Қақырық шығаратын немесе жөтелге қарсы препараттарды да өздігінен қолдануға болмайды. Тамаққа арналған дәрілердің көпшілігін жүктілік кезінде қабылдауға болмайды.

Алдын алу: тамақ ауруынан қалай сақтануға болады

Алдын алу әсіресе сәби күтіп жүрген кезеңде ең жақсы стратегия болып қала береді. Себебі аурудың алдын алу оны емдеуден әрқашан жеңіл, әсіресе жағдай екі адамның денсаулығы туралы болғанда. Жүкті әйелге тек әр жағдайда қажет болар деген стандартты дәрі қобдишасын дайындау жеткіліксіз. Инфекция жұқтыру қаупін төмендетуге және ағзаның табиғи қорғаныс күштерін нығайтуға көмектесетін жағдай жасау маңызды.

Жүктілік кезеңіндегі салауатты өмір салты — абстрактілі түсінік емес, иммунитетке пайдалы нақты әдеттер. Оларға мыналар жатады:

1. Бөлмені тұрақты түрде желдету және ауаны ылғалдандыру. Құрғақ ауа шырышты қабықтарды тітіркендіріп, оларды вирустарға осал етеді, сондықтан үй ішіндегі ылғалдылықты 40–60% деңгейінде ұстау маңызды.
2. Жеткілікті ұйқы және толыққанды тамақтану. Ұйқының аздығы мен қоректік заттардың тапшылығы иммундық қорғанысты әлсіретеді. Жүктілерге тамақ ауырғанда не істеуге болады деп кейін ойланып, қиналғаннан гөрі осыны қадағалау әлдеқайда оңай.
3. Суық тиюден және науқас адамдармен қатынастан сақтану. Тіпті аяқтың жеңіл су болуы немесе мойынның тоңуы қабынуды қоздыруы мүмкін.
4. Дәрумендер мен минералдық қоспаларды дұрыс қабылдау. Дәрумендердің артық мөлшері олардың жетіспеуіндей зиян болуы мүмкін екенін есте сақтаңыз, сондықтан мұнда да өзін-өзі емдеумен айналыспау маңызды.

Сонымен қатар жиі еленбейтін ұсақ-түйек нәрселерге де көңіл бөлген жөн. Мысалы, халық көп жиналатын жерлерде бетперде тағу және қоғамдық орындарға барғаннан кейін қолды жиі жуу. Құрғақ, тұншықтырғыш бөлмелерден аулақ болу және кондиционердің астында ұзақ отырмау да пайдалы.

Жайлы жағдай жасау және денсаулыққа ұқыпты қарау жоғары аурушаңдық маусымында да жұтқыншақ пен бадамша бездерінің қабыну қаупін едәуір төмендетеді.

Ең бастысы — өзіңізге көңіл бөлу

Есте сақтаңыз, жүктілік кезінде тамақты емдеу — бұл қалыпты және әдеттегі жағдай. Абай болу қажет, бірақ шамадан тыс уайымдаудың қажеті жоқ. Қазіргі таңда жүкті әйелдерге арналған суық тиюден емдеуге көмектесетін жеткілікті жайлы және қауіпсіз шешімдер бар.

Егер жыбырлау мен ауырсыну бірнеше күн бойы басылмаса, жалпы әлсіздік, дене қызуы немесе шырышты қабықтың қандай да бір жайсыздық белгілері, мысалы, ашыту пайда болса, дәрігерге жүгінуді созбаңыз. Ерте кезеңде қабынуды жеңу әлдеқайда жеңіл.

Жүкті әйелдерге арналған қандай дәрі тағайындалса да, нұсқаулықты мұқият оқыңыз. Өндіруші міндетті түрде бұл препараттың жүкті әйелдерге және кейін емізетін аналарға жарамдылығын көрсетеді.

Денсаулыққа жауапкершілікпен қарау — бұл тек өзіңізге ғана емес, болашақ балаңызға да қамқорлық.